عمومی

نگاهی به سریال افرا متفاوت اما تکراری و بیکیفیت

سریال افرا یکی از جدیدترین سریال‌های سازمان صدا و سیما لقب می‌گیرد که پخش آن از مدتی پیش توسط شبکه یک سیما آغاز شده است. این سریال با هنرنمایی بازیگرانی مانند مهدی سلطانی، روزبه حصاری، پژمان بازغی، علیرضا آرا، پیام دهکردی، فریبا متخصص و مینا وحید به یکی از پربازیگرترین عناوین سیما در سال 1400 تبدیل شده اما در برآورده‌کردن انتظارات ناامیدکننده عمل کرده است. با برای نگاهی به سریال افرا همراه باشید.

سریال خاتون را با دنبال کنید:

با وجود همه تظاهری که سازمان صدا و سیما به کار می‌گیرد، واقعیت آن است که میان عناوین سیمای ملی رقابتی وجود ندارد. سریال‌های تلویزیونی در صدا و سیما برای جذب مخاطب ساخته نمی‌شوند. این سازمان به تولید عناوین بی‌شمار مشغول شده چون بودجه قابل توجهی دریافت می‌کند که تنها راه هزینه آن ساخت برنامه‌های متعدد است. برنامه‌هایی که کیفیت آن‌ها اهمیت چندانی ندارد.

آن‌چه اهمیت دارد، هزینه‌شدن بودجه‌ای است که از صندوق توسعه ملی به سازمان صدا و سیما پرداخت می‌شود و هزینه‌شدن آن ضروری به نظر می‌رسد. به عبارت دیگر، مخاطبان واقعی صدا و سیما مردم عادی نیستند و این سازمان بیشتر از آن‌که نگران سلیقه مردم کشور باشد به ارائه خدمات بی‌بدیل و تسهیلات ارزشمند به کارمندان رسمی‌اش مشغول است.

رانت‌های ویژه سازمان صدا و سیما از ابتدای سال 1400 حداقل دو بار جنجال‌ آفریده است. نخستین بار وقتی بود که مشخص شد کارمندان این مجموعه در شرایطی جداگانه و خارج از نوبت در صف واکسیناسیون قرار گرفته‌اند. اما دومین جنجال‌آفرینی رانت‌های سیمای ملی جالب‌تر به نظر می‌رسد؛ اوایل مرداد 1400 بود که اعلام شد 150 میلیون یورو از صندوق توسعه ملی به سازمان صدا و سیما پرداخت شده تا هزینه‌های هنگفت این سازمان عریض و طویل تامین شود.

این رقم هنگفت در شرایطی به سازمان و صدا واگذار شد که افزایش بودجه این سازمان در بودجه 1400 هم بحث‌برانگیز شده بود. سازمان صدا و سیما برای فعالیت‌هایش در سال 1400 حداقل دو هزار و 619 میلیارد تومان از بودجه کشور را به خود اختصاص داده بود در مرداد امسال 150 میلیون یوروی جداگانه هم دریافت کرد. صدا و سیما در شرایطی چنین ارقام هنگفتی را به بهانه توسعه کمی و کیفی محصولات خود دریافت می‌کند که نظرسنجی‌های متعدد نشان می‌دهد عناوین تولیدی این سازمان چندان هم محبوب نیست.

درباره اقتصاد سرگرمی در خاورمیانه بخوانید:

  • کارخانه خلاقیت یاس در امارات متحده: آن‌چه از صنعت سرگرمی انتظار دارید
  • واکاوی رشد صنعت سینما در عربستان سعودی: فرصت‌های میلیارد دلاری

سازمان صدا و سیما در شرایطی در سال 1400 دو هزار میلیارد و 619 میلیارد تومان و 150 میلیون یورو دریافت کرده که بودجه نهادهای مهم‌تری مانند ستاد بحران کشور تنها 13 میلیارد و 700 میلیون تومان بوده است. روایت تکان‌دهنده ماجرا از جایی آغاز می‌شود که این بودجه‌های هنگفت سازمان صدا و سیما خرج سریال‌هایی بی‌کیفیت، ناامیدکننده و توهین‌آمیزی مانند سریال افرا شده است. عناوینی که مخاطب را نادان فرض می‌کنند و حتی قابل تماشا هم نیستند.

داستانی بیش از حد نمادین

داستان سریال افرا در نگاه نخست متفاوت و جذاب به نظر می‌رسد. اما واقعیت آن است که این سریال هم مانند بسیاری از آثار غیرقابل تحمل سیمای ملی خیلی زود به یک سریال تلویزیونی تکراری و قابل پیش‌بینی دیگر تبدیل می‌شود. مسعود [با نقش‌آفرینی روزبه حصاری] محیط‌بانی است که از زندگی با همسرش ناراضی به نظر می‌رسد. او که با اصرار پدرش، حاج محمود [با هنرنمایی مهدی سلطانی]، با دخترعمویش یعنی مهتاب [با نقش‌آفرینی مینا وحید] ازدواج کرده همواره با او در ستیز است و به همین دلیل تصمیم به جدایی دارد.

در شرایطی که به نظر می‌رسد مسعود و مهتاب [که پزشک است] می‌توانند در کشاکش میان مشکلات زندگی به تفاهم برسند، اتفاقی رخ می‌دهد که زندگی آن‌ها را بیشتر از قبل تحت تاثیر قرار می‌دهد. مسعود در جریان انجام وظیفه در دل طبیعت به شکارچی‌های غیرقانونی شلیک می‌کند و همین تیراندازی باعث آسیب‌دیدن یکی از شکارچی‌ها می‌شود. این شکارچی و مسعود برای عمل جراحی به بیمارستانی منتقل می‌شوند که مهتاب در آن کار می‌کند و همین اتفاق باعث شکل‌گیری قطاری از مشکلات بزرگ است.

فیلم‌نامه سریال افرا در ابتدا قدرتمند ظاهر می‌شود. تماشاگر در ابتدا تصور می‌کند که تمرکز سریال افرا روی بررسی بحران‌های محیط‌زیستی قرار گرفته و این سریال می‌خواهد روایتی دقیق از سختی‌های زندگی محیط‌بانان ارائه دهد. اما سریال خیلی سریع تغییر رویکرد می‌دهد و به یک درام جنایی خانوادگی تبدیل می‌شود که پرسش‌های متعددی را برای تماشاگر طرح می‌کند. اگرچه رویای پرداختن به روزهای سخت محیط‌بانان تلاش‌گر در سریال افرا از همان ابتدا هم واهی به نظر می‌رسید. چراکه سریال افرا از همان چند اپیزود ابتدایی به شکلی مسعود محیط‌بان را در برابر همسرش قرار می‌دهد که تماشاگر تصور می‌کند بحران‌های محیط‌زیستی ایران می‌تواند رابطه این زوج را برای همیشه ویران کند!

مشکل اصلی داستان فیلم‌نامه سریال افرا را باید نداشتن هدف دانست. در شرایطی که در اپیزودهای ابتدایی این سریال تماشاگر تصور می‌کرد که با عنوانی جذاب پیرامون روایت زندگی محیط‌بانان و بحران‌های زیست‌محیطی ایران مواجه است، سریال افرا در نیمه دوم خود به عنوانی متفاوت تبدیل شد که اهداف دیگری را دنبال می‌کرد. تلاش سریال برای نمادین‌بودن باعث شده تا داستانی مشخص برای روایت‌کردن نداشته باشد و به همین دلیل خیلی زود در مسیر سقوط قرار بگیرد.

بازگشت کارگردان جنجالی

کارگردانی سریال برعهده بهرنگ توفیقی بوده است. او که به لطف ساخت سریال پدر شهرت پیدا کرد با کارگردانی سریال آقازاده که در شبکه نمایش خانگی عرضه شد، بیشتر از قبل مشهور شد اما با سریال افرا دوباره به خانه نخست بازگشته است؛ صدا و سیما. سریال افرا را می‌توان برای توفیقی یک عقب‌گرد کامل دانست. او با سریال آقازاده که عنوانی جنجالی و بحث‌برانگیز بود، موفق شد تا برندی هر چند کوچک برای خودش بسازد و به همین دلیل بسیاری تصور می‌کردند که او راه خود را در شبکه نمایش خانگی ادامه می‌دهد. اما جدیدترین سریال بهرنگ توفیقی نشان می‌دهد که کارگردان سریال پدر به ساخت عناوین تلویزیونی برای صدا و سیما علاقه بیشتری دارد.

جدیدترین تجربه اپیزودیک بهرنگ توفیقی مانند دو سریال قبلی او عنوانی پرستاره است که با ترکیب حداکثری مهره‌ها به سراغ تماشاگر آمده است. مهدی سلطانی، روزبه حصاری، پژمان بازغی، علیرضا آرا، پیام دهکردی، اسماعیل محرابی، فریبا متخصص و مینا وحید از بازیگران اصلی سریال جدید توفیقی هستند. بسیاری از آن‌ها سابقه ارزشمندی در کارنامه کاری‌شان دارند و سریال هم تلاش می‌کند تا هنرنمایی قابل قبولی از آن‌ها دریافت کند. با این حال کلیشه‌محوری عناوین صدا و سیما باعث شده تا سریال افرا هم در نهایت هنرنمایی‌ جدیدی از بازیگرانش ارائه ندهد.

یکی از بازیگران سریال افرا که به شدت مورد انتقاد قرار گرفته، مینا وحید لقب می‌گیرد. مینا وحید به عنوان بازیگر نقش اصلی زن داستان بخش قابل توجهی از فیلم‌نامه سریال را به خودش اختصاص داده اما در هنرنمایی ناکام ظاهر می‌شود. هنرنمایی ضعیف مینا وحید در سریال افرا به خوبی نشان می‌دهد که چرا این بازیگر سی و چهار ساله پس از سال‌ها حضور در عناوین متعدد هنوز نتوانسته سطح هنرنمایی‌هایش را تغییر دهد.

او نخستین بار در فصل نخست سریال شهرزاد [که در سال 1394] منتشر شد، مورد توجه قرار گرفت و در شش سال گذشته فرصت هنرنمایی در عناوین متعددی را پیدا کرد؛ از سریال بانوی عمارت تا فیلم هایلایت. اما بازیگر خوش‌سیمایی که نخستین بار در سریال شهرزاد مورد توجه تماشاگران قرار گرفته بود ظاهرا موفق نشده پیشرفت قابل توجهی به دست آورد. یکی از انتقاداتی که به هنرنمایی مینا وحید در سریال افرا وارد شده، ناتوانی او در واقعی نشان‌دادن احساساتش است.

تکراری، بی‌کیفیت و بی‌هدف

سریال افرا در ابتدا تلاش می‌کند تا سختی‌های شغل محیط‌بانی را به تماشاگر نشان دهد اما در ادامه تغییر رویه می‌دهد و به درامی جنایی اجتماعی تبدیل می‌شود که شخصیت‌ها را در منگنه قرار می‌دهد. بنابراین سریالی که می‌توانست یکی از متفاوت‌ترین عناوین سیما در سال 1400 باشد در همان تله‌ای گرفتار می‌شود که سریال‌های سازمان صدا و سیما از افتادن در آن ترسی ندارند؛ تبدیل‌شدن به سریالی بی‌کیفیت با هنرنمایی‌های بی‌هدف و داستانی تکراری که بدون پردازش درست شخصیت‌ها ادامه پیدا می‌کند.

نخ‌نمابودن داستان سریال افرا به حدی آزاردهنده است که بسیاری از تماشاگران این سریال ضعیف [که می‌تواند ضعیف‌ترین عنوان کارنامه کارگردانی بهرنگ توفیقی هم باشد] را مورد نقدهای تلخ و گزنده قرار داده‌اند. تماشاگران سریال افرا در شبکه‌های اجتماعی از ایرادات فیلم‌نامه این سریال انتقاد کرده‌اند، ضعف‌های داستان سریال در توضیح قوانین قضایی را زیر ذره‌بین قرار داده‌اند و هنرنمایی‌های آن را تکراری و فاقد خلاقیت دانسته‌اند. به نظر نمی‌رسد سازمان صدا و سیما درسی از اشتباهات بزرگ سریال افرا بگیرد. چراکه سلیقه و دیدگاه مخاطب هرگز برای کارگردان‌هایی که ماموریت جدی فیلم‌برداری با دوربین‌های سیمای ملی را برعهده می‌گیرند، اهمیتی نداشته است.

از مجموعه سریال‌های فراموش‌شده در بخوانید:

  • جیمز باند بی‌تربیت در سریال Archer
  • فیلسوف کمدین نیویورکی در سریال Louie
  • کمدی‌تر از زندگی کارمندی با سریال The Office
  • وقتی والتر وایت در سریال Ozark حسابدار می‌شود
  • سریال The X-Files و مخوف‌ترین پرونده‌های ماورایی
  • سریال Sons of Anarchy و داستان رفتن و نرسیدن پیوسته
  • شیوع ویروسی در سال 2020 در سریال The Last Man on Earth
  • سریال Freaks and Geeks و روزهایی که ستاره‌های هالیوود نوجوان بودند


(1) کیفیت نازل سریال افرا حاصل چرخه
کیفیت نازل سریال افرا حاصل چرخه معیوب سریال سازی در رسانه ملی


(2) تاکشوهای تکراری و افت کیفیت سریالها - ایرنا
تاکشوهای تکراری و افت کیفیت سریالها - ایرنا


(3) خلاصه داستان سریال افرا ساعت پخش
خلاصه داستان سریال افرا ساعت پخش iFilm - آی فیلم


(4) نیم نگاهی به سریال موچین و شوخی های
نیم نگاهی به سریال موچین و شوخی های ممنوعه اش - افکارنیوز


(5) تصویربرداری افرا در شمال کشور ادامه
تصویربرداری افرا در شمال کشور ادامه دارد پیوستن دو بازیگر دیگر - خبرگزاری مهر اخبار ایران و جهان Mehr News Agency


(6) نگاهی به چند سریال تلویزیونیاز جولان
نگاهی به چند سریال تلویزیونیاز جولان یک سلبریتی در زیر همکف تا شباهت از سرنوشت به بچهمهندس - تسنیم


(7) سریال افرا چگونه وقت بیننده را تلف کنیم
سریال افرا چگونه وقت بیننده را تلف کنیم


(8) روزنامه فرهیختگان انبوهسازی بیکیفیت در
روزنامه فرهیختگان انبوهسازی بیکیفیت در تلویزیون

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

20 + 2 =

دکمه بازگشت به بالا